Rob Berkel 2004 Muzikale kalligrafie Scryption

Wie schrijft, die blijft zich verbazen over de kracht van onze alfabetletters: zesentwintig abstracte tekentjes waarmee alle denkbare boodschappen zijn te formuleren. Zesentwintig alfabetletters, of vaak meer, want vele talen hebben aan die hoeveelheid niet genoeg en vormden aanvullende tekens om specifieke taaleigen klanken te verbeelden. De Denen hebben de ø, de Zweden hun å en in Nederland schrijven wij de “ei” klank vaak met de typisch Nederlandse “lange ij”.

 

Hiermee raken we aan de kern van het Latijnse alfabet die wij gebruikers niet snel herkennen, namelijk dat onze letters de weerslag zijn van de klanken die uit onze mond komen. Elke letter een aparte klank. Taal en schrift, klank en grafische weergave daarvan, zijn zodoende via de letters met elkaar verbonden.

In tegenstelling tot bijvoorbeeld de Chinezen die een schrift gebruiken dat gebaseerd is op afbeeldingen en dat in verschillende talen anders klinkt, moeten wij alfabetgebruikers eigenlijk eerst een woord uitspreken voordat wij het kunnen opschrijven.

En daar zit de verborgen dimensie van ons schrift: de klank van de letters, de intonatie van de lettergrepen, het ritme van de woorden.

Niet voor niets zijn dit termen die uit de muziek stammen. Het Latijnse schrift met de alfabetletters heeft een muzikale dimensie, die de doorsnee briefschrijver doorgaans ontgaat. Dat is maar goed ook, teveel nadenken over de achtergrond van de letters leidt maar af van de inhoud van de brief.

 

In het werk van Stef Kreymborg wordt die muzikale dimensie van ons schrift juist wel zichtbaar. Zowel in de werken waarin een leesbare tekst is verwerkt, als in de abstractere werken die een schrift doen vermoeden, vormt die muzikaliteit de laag die eronder ligt.

De al dan niet leesbare tekstregels van Stef’s werken nodigen uit om te zingen, te neuriën, om de muziek in het schrift terug te brengen.

In die zin raakt haar werk aan het wezen van ons schrift.

Voeg daarbij de schoonheid van de vormen en het vakmanschap van de kunstenaar en we kunnen hier met recht spreken van muzikale kalligrafie.